กลุ่มเกษตรแปลงใหญ่ปลูกฝรั่งกิมจู ที่จังหวัดราชบุรี ใช้เห็ดเรืองแสงสิรินรัศมี ควบคุมไส้เดือนฝอยในพืช ที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรครากปม ทดแทนสารเคมี จากการแนะนำของศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ.โพธาราม เป็นผลงานวิจัยของกรมวิชาการเกษตร

ไปดูเทคนิคการใช้เห็ดเรืองแสง “ สิรินรัศมี ” ในกลุ่มเกษตรแปลงใหญ่ปลูกฝรั่งกิมจูบ้านหนองเต่าดำ ต.รางบัว อ.จอมบึง จ.ราชบุรี เป็นทางเลือกใหม่ในการควบคุมโรคพืชที่ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม ชีวภัณฑ์เห็ดเรืองแสงสิรินรัศมี ควบคุมโรครากปมในพืช เป็นส่วนหนึ่งงานวิชาการเกษตรของศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ.โพธาราม จ.ราชบุรี เป็นผลงานวิจัยของกรมวิชาการเกษตร ที่ได้มีการพัฒนาให้เกษตรกรสามารถนำมาใช้แก้ปัญหาโรครากปมในพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถใช้ทดแทนสารเคมีและเกษตรกรผลิตใช้เองได้ ช่วยลดต้นทุนการผลิต เห็ดเรืองแสงสิรินรัศมี ถูกค้นพบในประเทศไทยโดย วีรศักดิ์ และคณะเมื่อปี พ.ศ. 2544 ในพื้นที่โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช อันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี ที่โคกภูตากา อ.เวียงเก่า จ.ขอนแก่น ลักษณะคล้ายเห็ดนางรม แต่เป็นเห็ดมีพิษ ในตอนกลางวัน ก้าน ครีบ และดอกมีสีขาว ตอนกลางคืนดอกเห็ดจะเปล่งแสงสีเขียวอมเหลือง เป็นที่มาของชื่อเรียกว่าเห็ดเรืองแสง และเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2559 ได้รับพระราชทานชื่อเห็ดเรืองแสงว่า “สิรินรัศมี ” โดยสมเด็จกรมพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี การนำเห็ดสิรินรัศมีมาใช้ควบคุมโรครากปมในฝรั่ง ที่มีสาเหตุมาจากไส้เดือนฝอยรากปม เริ่มนำมาขยายผลใช้ในพื้นที่แปลงปลูกฝรั่งกิมจู ที่บ้านหนองเต่าดำ ต.รางบัว อ.จอมบึง เป็นพืชนำร่องของราชบุรี เมื่อประมาณเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา เกษตรกรหลายคนให้ความสนใจในชีวภัณฑ์เห็ดเรืองแสงสิรินรัศมี เนื่องจากในพื้นที่ปลูกเดิมพบปัญหาการระบาดของโรครากปม ขณะให้ผลผลิต การใช้เห็ดเรืองแสงสิรินรัศมีจึงเป็นทางเลือกหนึ่ง ที่สามารถนำมาใช้ในการควบคุมการระบาดของโรคเป็นวิธีการที่ปลอดภัย

.

สำหรับขั้นตอนการผลิตนำหัวเชื้อเห็ดเรืองแสงสิรินรัศมีที่เจริญในขวดข้าวฟ่างมาเขย่าให้เมล็ดข้าวฟ่างแยกออกจากกัน เปิดขวดหัวเชื้อเห็ดออกลนไฟที่ปากขวดด้วยตะเกียงเพื่อฆ่าเชื้อ เทเมล็ดข้าวฟ่างประมาณ 15-20 เมล็ด ลงในถุงก้อนขี้เลื่อยที่ผ่านการนึ่งฆ่าเชื้อแล้ว พร้อมเขย่าให้หัวเชื้อเห็ดในเมล็ดข้าวฟ่างกระจายแยกออกจากกัน นำสำลีที่ผ่านการนึ่งฆ่าเชื้อมาปิดจุกก้อนขี้เลื่อย ปิดทับด้วยกระดาษที่ผ่านการฆ่าเชื้อ และรัดด้วยยางวงก่อนนำไปวางบนชั้นวางที่มีอากาศถ่ายเทสะดวก ไม่ให้โดนแสง วางก้อนขี้เลื่อยตั้งขึ้นอย่าให้ชิดกันโดยวางทิ้งไว้ประมาณ 45 -50 วัน เส้นใยสีขาวจะเจริญเต็มก้อน

.

การเตรียมเชื้อเห็ดเรืองแสงสิรินรัศมีเพื่อใช้ในแปลงให้นำก้อนเชื้อเห็ดเรืองแสงที่มีเส้นใยเจริญเต็มก้อนมาขยี้หรือทุบ ให้เส้นใยเห็ดแยกออกจากกัน ใส่ถุงพลาสติกที่สะอาด มีประมาณเชื้อเห็ดเรืองแสงประมาณ 2 ใน 3 ส่วนต่อถุง ปิดปากถุงพอหลวมๆเพื่อให้ออกซิเจนเพียงพอ ให้เส้นใยใหม่เจริญวางไว้ในอุณหภูมิห้องประมาณ 3-5 วัน จะพบเส้นใยใหม่สีขาวเจริญออกมา จึงสามารถนำไปใช้ในแปลงปลูกพืชได้

.

นางอุดม วงศ์ชนะภัย นักวิชาการเกษตร ชำนาญการพิเศษ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรราชบุรี เปิดเผยว่า จากข้อมูลวิจัยของ ดร.สรีย์พร บัวอาจ เห็ดเรืองแสงสิรินรัศมี มีสารออกฤทธิ์ Aurisin A ที่มีผลต่อระบบประสาทของไส้เดือนฝอยรากปมที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรครากปม ทำให้เคลื่อนที่ไม่ได้ และตายในที่สุด

“ เพราะฉะนั้นในฝรั่งในระยะแรก ๆ ถ้าจะให้ดีควรจะเอาเห็ดเรืองแสงสิรินรัศมีมาใช้ในช่วงก่อนปลูก หรือถ้าเราสังเกตเห็นหลังจากปลูกแล้วเห็นอาการแล้วก็สามารถที่จะเอามาใช้ได้ ”

.

การใช้เห็ดเรืองแสงสิรินรัศมี ถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยลดต้นทุนการผลิต เกษตรกรลดการใช้สารเคมี มีความปลอดภัยต่อผู้ใช้และผู้บริโภค และยังปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม ที่สำคัญเกษตรกรยังสามารถผลิตและขยายใช้ได้เอง เท่ากับเป็นการพึ่งพาตนเองตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

.

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม อันเนื่องมาจากพระราชดำริ โทรศัพท์หมายเลข 032-240803 หรือ สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร โทร 025799981

.

พันธุ์ - จรรยา แก้วนุ้ย จ.ราชบุรี